TP.HCM đang dồn toàn lực hoàn tất các thủ tục pháp lý để kịp bấm nút khởi công 3 tuyến metro trọng điểm vào quý IV năm nay. Với tổng mức đầu tư sơ bộ vượt 254.000 tỷ đồng, dự án kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt lớn cho mạng lưới giao thông công cộng liên vùng.
Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR – chủ đầu tư), đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với các liên danh tư vấn khẩn trương lập báo cáo nghiên cứu khả thi (F/S), hoàn thiện hồ sơ trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Cả 3 tuyến có tổng chiều dài gần 90 km, được định hướng đầu tư toàn bộ bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và dự kiến về đích đồng loạt vào năm 2030.
Chi tiết lộ trình 3 tuyến metro sắp khởi công
Tuyến Thủ Dầu Một – Tao Đàn
Đây là dự án có quy mô và tổng mức đầu tư lớn nhất trong đợt này, với tuyến đường sắt đô thị dài hơn 33 km, kết nối trung tâm tỉnh Bình Dương trực tiếp với khu vực lõi trung tâm TP. Hồ Chí Minh. Tuyến bắt đầu từ trục đường Hùng Vương (phường Bình Dương), đi qua đại lộ Bình Dương, Quốc lộ 13 và đường Nguyễn Thị Minh Khai trước khi đến ga cuối tại khu vực công viên Tao Đàn.
Về quy mô kỹ thuật, tuyến được thiết kế với 24 nhà ga, gồm 11 ga trên cao và 13 ga ngầm, cùng depot kỹ thuật đặt tại Hiệp Bình Phước (TP. Thủ Đức). Đáng chú ý, ga cuối Tao Đàn được định hướng trở thành điểm trung chuyển quan trọng, kết nối trực tiếp với tuyến metro Bến Thành – Tham Lương, qua đó hình thành mạng lưới luân chuyển hành khách giữa các trục đô thị.
Tuyến Tân Sơn Nhất – Phú Hữu
Giai đoạn một của tuyến Metro số 6, đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu, có chiều dài khoảng 23 km với tổng vốn đầu tư sơ bộ hơn 86.000 tỷ đồng. Tuyến dự kiến gồm 17 nhà ga, trong đó có 13 ga ngầm và 4 ga trên cao, cùng depot được quy hoạch tại Bình Triệu.
Về định hướng kết nối, tuyến đi qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất với 2 ga ngầm chuyên biệt trước khi mở rộng về khu Đông TP. Hồ Chí Minh. Với vai trò kết nối khu vực sân bay, tuyến được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông tại cửa ngõ hàng không, đồng thời liên kết trực tiếp với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, hình thành một “cầu nối ngầm” hiện đại giữa hai sân bay quốc tế lớn của khu vực phía Nam.
Tuyến TP Mới Bình Dương – Suối Tiên
Tuyến metro thứ ba có chiều dài gần 31 km, tổng mức vốn sơ bộ khoảng 55.000 tỷ đồng.
Về lộ trình, tuyến Metro xuất phát từ vòng xoay A1 (phường Bình Dương), đi qua các khu đô thị phát triển sôi động như Thuận Giao, An Phú, Tân Đông Hiệp, Dĩ An và Đông Hòa. Trong giai đoạn 1, tuyến dự kiến được bố trí 17 nhà ga hiện đại, đáp ứng nhu cầu kết nối và di chuyển của người dân dọc hành lang đô thị.
Đáng chú ý, tuyến có tính liên kết cao khi giao cắt tại khu vực Đông Hòa – Tân Vạn, đồng thời đấu nối trực tiếp với tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) và các nhánh đường sắt được quy hoạch hướng về Đồng Nai cùng sân bay Long Thành. Qua đó, tuyến được kỳ vọng tăng cường khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị và các đầu mối giao thông quan trọng.
Hiện thực hóa mục tiêu 255 km đường sắt đô thị vào năm 2030
Hiện tại, mạng lưới metro TP.HCM mới chỉ bước đầu khai thác gần 20 km thuộc tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên). Để giải quyết bài toán ùn tắc và thúc đẩy mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), thành phố đặt mục tiêu chiến lược nâng tổng chiều dài toàn mạng lưới lên khoảng 255 km vào năm 2030.
Từ đầu năm đến nay, hàng loạt dự án giao thông trọng điểm đã được kích hoạt, bao gồm tuyến Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Thủ Thiêm và Bến Thành – Cần Giờ. Song song với việc khởi công 3 dự án metro dùng vốn ngân sách nêu trên, thành phố cũng đang đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu tuyến Thủ Thiêm – Long Thành và đoạn metro số 2 nối dài (Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc).
Việc đồng loạt thúc đẩy các dự án đường sắt đô thị trong giai đoạn này không chỉ giải quyết căn cơ bài toán hạ tầng giao thông đô thị, mà còn tạo không gian phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
